28 Ekim 2019 - Pazartesi
Anasayfa / Kadın / Gebelik & Hamilelik / Gebelikte migren ve baş ağrıları!
Gebelikte migren ve baş ağrıları!

Gebelikte migren ve baş ağrıları!

Gebelikte ve baş ağrılarına, özellikle gebeliğin ilk döneminde çok sık rastlanır. Bu ağrıların bir kısmı için sinüzit ya da refraksiyon kusurları (görme bozuklukları) gibi bir neden bulunabilse de çoğunda neden araştırması sonuçsuz kalır.

Bu baş ağrılarının tedavisinde parasetamol içerikli ilaçlar doktor önerisiyle kullanıldığında genelde etkili olur. Erken dönemde ortaya çıkan bu başağrılarının önemli bir kısmı gebeliğin ikinci yarısından itibaren hafifler veya kaybolur.

Hamilelikte en sık görülen başağrıları

  1. Gerilim tipi başağrısı
  2. Migren
  3. tokemisi yani preeklempsi
  4. Diğer nedenlere bağlı başağrıları

Gerilim tipi başağrısı

döneminde en yaygın görülen başağrısı türüdür. Basın her iki tarafını sarmış dar bir band gibi hissedilir.Genelde uykusuzluk, stres, depresyon ile tetiklenir.  Relaksasyon teknikleri, düzenli egzersiz, uyku ve dinlenme ile bu tür başağrılar kontrol altına alınır. Cevap alınamayan başağrılarında baş ve boyun masajı, ılık kompres faydalı olabilir. Asetaminofen şiddetli gerilim başağrılarında kullanılabilinir. Gerilim başağrılarını önlemek için relaksasyon sağlayacak egzersizler, dinlenme, stesten uzak durma, yemek öğünlerini aksatmama ve uygun vücut postürünü sağlama çok etkili metodlardır.

Başağrısı

Bayanların %20 sinde görülebilen başağrısıdır. Migren genelde tek taraflı şiddetli zonklayıcı ağrıya sebep olur. Migrende ayrıca bulantı, kusma, ışığa ve gürültüye hassasiyet de olabilir. Gebeliğin ilk üç ayından sonra daha az görülür. İlk trimester de hormonlarda ki aşırı değişiklikler migren başağrısını tetikleyebilir. Migren başağrılarının ve gerilim başağrılarının çoğunluğu hamilelik döneminde azalırken, bazı kişilerde şiddeti artar ve daha fazla ortaya çıkabilir.

Hamileliğin ilk üç ayında ostrojen düzeyinde görülen dramatik artış nedeniyle migren başağrıların da belirgin iyileşme ve düzelme görülebilir

Gebelikte migren ağrısının en iyi tedavisi, tetikleyici faktörlerden uzak durmaktır. Başlıca tetikleyici faktörler uykusuzluk,çikolata, kahve, alkol, yerfıstığı, badem, maya içeren hamur işleri ve peynir, sünni tatlandırıcılar ve koruyucu ve katkı maddeleri çeren etler ve yiyecekler. Migren ağrısı tedavisinde kullanılan triptan türü ilaçlar hamilelikte kullanılamaz. Asetaminofen türü ilaçlar, soğuk kompresler başağrısının kontrol alınmasına yardımcı olabilir. Migreni olan kişilerin hamilelik süresi boyunca hergün vitamin B komleksi, magnesyum oksit kullanmaları ve bol miktarda su içilmesi başağrılarının önlenmesinde faydalı olabilir.

Preeklempsi- Gebelik Toksemisi

Genelde gebeliğin ikinci ve üçüncü üç ayında ortaya çıkar. Şiddetli bir başağrısıdır. kadınların % 5-10 unda görülür. Zonklayıcı başağrısına neden olur. Ayrıca görmede değişiklik, aşırı ve ani kilo alımı, karın ağrısı, el ve yüzde şişme de görülebilir. Bu durum da olan gebe mutlaka acilen doktoru tarafından tetkik ve tedavi edilmelidir.

1) Gebeliğin migren ataklarını arttırıcı veya azaltıcı etkilesi var mıdır?

Migren ve cinsiyet hormonları arasında bir ilişki olduğu bilinmektedir. İlk adet, adet dönemleri, doğum kontrol ilaçları kullanımı, gebelik, menopoz ve hormon replasman(yerine koyma) tedavileri kandaki östrojen düzeylerini etkileyerek migren üzerinde etkili olmaktadır. Östrojenin yükselmesi veya belli bir seviyede süreklilik göstermesinin gebelerde migrenin iyileşmesi veya atakların azalmasını sağladığı düşünülmektedir. Ancak bu mekanizma bazı gebelerde migren ataklarında kötüleşme veya yeni migren başlaması gibi durumları açıklamamaktadır. Östrojenin hızlı düşmesinin adet dönemi ve doğum sonrası migren ataklarından sorumlu olabileceği düşünülmektedir.

Migren hastası gebelerde özellikle 2.ve 3. üç aylık periyodlarda migren ataklarında %80’lere ulaşan tam iyileşme veya azalma oranları olabilir. Bu azalmanın özellikle adet dönemiyle ilişkili migren atakları olanlarda ve aurasız(ağrı öncesi veya sırasında ortaya çıkan öncül belirtiler olmayan hastalar) migrenlilerde daha fazla gözlenmektedir. İkinci 3 aylık periyodda şiddetli gebelik kusmalarının veya gebelikle ilgili bir problemin olması iyileşmesine engel olabilir. Gebelerin ortalama %2-4’ünde “yeni migren” ortaya çıkabilir. Migren hastası bir gebede doğum sonrası özellikle ilk bir hafta içinde atak görülme olasılığı %50 civarındadır. Migrenin tekrarlaması doğum sonrası emzirme yapmayan migrenli annelerde daha sık olabilmektedir.

2) Gebede her başağrısı migren midir?

Migreni olmayan kadınlarda gebelik sırasında migren ortaya çıkma oranı %2-4 civarındadır. Tüm ve gebe veya gebe olmayan tüm kadınlar, daha önce olmayan veya daha önceki ağrılarından tamamen farklı, çok şiddetli, artan veya süreklilik gösteren, beraberinde başka bozuklukların eşlik ettiği baş ağrılarında mutlaka ilgili uzmana danışmalı ve gereken araştırmalar yapılmalıdır. Gebelik dönemine ait preeklampsi, eklampsi, toksemi gibi problemlerin ve beyin toplar damar sistemine ait damarlarda tıkanma olması, anevrizmaya(damar balonlaşması) bağlı olarak beyin zarları arasına kanama gibi ciddi rahatsızlıkların da baş ağrısı yapabileceği unutulmamalıdır Gebelerde görüntüleme tekniklerinden en uygunu magnetik rezonanslı görüntüleme (MR) olabilir. Uluslararası baş ağrısı derneği tarafından belirlenen bazı kriterlere uyan başağrıları migren olarak tanımlanmaktadır. Bu kriterlerin en önemlisi yapılan tetkiklerle ağrının vücuttaki veya beyindeki herhangi bir hastalıkla ilişkili olmadığının gösterilmesidir.

3) Migren hastası kadınların gebelik süresince karşılaşabileceği problemler nelerdir?

Yapılan çalışmalar migrenli gebelerle migrensiz gebeler arasında düşük, gebelik toksemisi, doğumsal anormallikler ve ölü doğum gibi problemler açısından fark olmadığını göstermektedir.
Ancak özellikle şiddetli migren atakları olan veya şiddetli migren atakları gebelik süresince sık olarak devam eden gebelerde bebeğin gelişimini korumak adına ilaç seçiminde çok seçici davranılması gerektiği için ağrılı dönemlerde nispeten daha zayıf müdahaleler yapılmakta ve bu da gebe için problem olabilmektedir.

4) Gebelikte migren bebeğe zarar verir mi?

Migrenli ve migrensiz gebelerin bebek gelişimi açısından yapılan karşılaştırmasında migrenli gebelrin bebeklerinde doğum tartısının biraz daha düşük olması dışında fark bulunmamıştır.
Şiddetli ve uzun migren atakları olan gebelerde bebek stresi ve su kaybı olabileceği için sıvı takviyesi ve gerekirse uygun ağrı kesicilerle atak çok uzamadan müdahale edilmesi önerilmektedir.

5) Bebeğe zarar vermeyen migren ilacı var mıdır?

Birçok ilacın gebeler ve emziren kadınlarda etkisiyle ilgili bilgiler, bu gruplarda ilaç çalışmasının bebek sağlığı açısından uygun olmaması nedeniyle kısıtlıdır. Amerika Birleşik Devletleri(ABD) gıda ve ilaç uygulamaları kurulu tarafından gebelerde ve emziren kadınlarda tamamen güvenli olarak tanımlanan bir migren ilacı yoktur. Bazı yurt dışı merkezlerde (Danimarka) migren ilaçlarını çok sınırlı sayıda hastada nispeten düşük dozlarda kullanan merkezler vardır. Bu merkezlerin yayınlarında bebeklerde düşük doğum ağırlığı ve erken doğum dışında yan etki gözlenmediği bildirilmektedir. Ancak yan etkileri değerlendirmek açısından hasta sayıları yetersizdir.

6) Gebelikte migren ağrılarını tetikleyen faktörler nelerdir?

Sağlıklı bir gebelikte migren ağrılarını tetikleyen faktörler açısından bir özellik yoktur. Migren, hormon tedavileri, alkol alımı, konserve yiyecekler, aspartam(tatlandırıcılarda bulunur), aşırı çikolata veya eskimiş peynir yemek, öğün kaçırmak, stres ya da stresli dönemi takip eden dönemler, gerginlik, üzüntü, depresyon, aşırı ışıklı, floresan ışıklı veya yüksek sesli ortamlar, ani hava değişimleri, yüksek rakım, uykusuzluk, aşırı uyuma, kafa travması, aşırı fiziksel efor, yorgunluk ve bazı ilaçlarla tetiklenebilmektedir. Gebelikte de bu tarz tetikleyici durumlardan kaçınılmaya çalışılması uygun olur.

7) Meditasyon ve yoga ağrılara iyi gelir mi?

Migren aşırı ve zorlayıcı egzersizlerle ve gerginlikle tetiklenebilmektedir. Bu nedenle daha çok gevşemeyle rahatlama temeline dayanan ve zorlayıcı figürleri içermeyen aktivitelerin en azından ağrıların ortaya çıkışını önlemede faydası olabilir. Ayrıca sağlıklı bir gebelik için de bu tarz egzersizler önerilmektedir.

8) Migren krizleri azalmayan gebeler ne yapmalıdır?

Gebelerde ilaç kullanımı, genelde gebeliğin sağlıklı ve uygun zamanda sonlanmasını sağlamak ve bebek gelişimini en iyi durumda tutma çabaları nedeniyle kısıtlamalıdır. Fakat tüm sağlık problemlerinde olduğu gibi fayda-zarar hesapları iyi yapılmalıdır. Uzun süreli ve sık tekrarlayan migren ataklarının bebek ve gebelik süreci açısından olumsuz yönleri olacağı açıktır. Böyle durumlarda ABD gıda ve ilaç uygulamaları kurulunun en az riskli olarak tanımladığı ilaçlarla düşük dozlarda tedaviye başlanmalı, tedavi süresince bebek gelişimi de daha yakından takip edilmelidir.

Başağrısını tetikleyen gıdalar nelerdir?

  1. Çikolata
  2. Kahve
  3. Alkol
  4. Yerfıstığı
  5. Badem
  6. Mayalı hamur işleri
  7. Eski peynir
  8. Suni tatlandırıcılar
  9. Koruyucu madde içeren etler ve yiyecekler..

Bir önceki yazımız olan Eşi hamile olan erkeklere tavsiyeler başlıklı makalemizde erkekler, hamile ve hakkında bilgiler verilmektedir.

İlginizi Çekebilir

Anne sütünü artıran besinler

Anne sütünü artıran besinler

Anne sütünü artıran besinler özellikle bitkisel kökenli olmalıdır. Hayvansal ürünlerin bu dönemde aşırı tüketilmesi pek sağlıklı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir