1 Eylül 2019 - Pazar
Anasayfa / Anne & Çocuk / Bebeklerde uyku
Bebeklerde uyku

Bebeklerde uyku

Bebeklerde uyku düzeni nasıl sağlanır? Bebeklerin uyku düzeni nasıl olmalı? Tüm bu soruların yanıtları anneokulu.com’da..

Çocuk sahibi olduktan sonra uyku düzeni bozulmayan anne-baba var mı? Oysa bebeğe uyku düzeni kazandırmak, zannedildiği gibi imkansız değil. Zor ve stresli görünüp sabır istese de, düzenini sağlayabilirsiniz.

Yenidoğan Bebeklerde Uyku

Kısa sürede uyanma

İlk haftalarda yenidoğan bebekler uyanmakta zorluk çekerler. Ancak bir iki hafta sonrasından itibaren sizin için en önemli anahtar onların uyanık kalma sürelerini kısa tutmak olacaktır. 1-2 saat uyanık kalan bebeğinizi tekrar uyutmalısınız. Uykusu olduğunu anladığınız anda uyutmaya çalışmalısınız. Eğer mızmızlanmasını, huysuzlanmasını ve ya ağlamasını beklerseniz geç kaldınız demektir. Çok yorulmuş bir bebeği yatıştırmak, uyutmak ve uykuda tutmak daha zor olmaktadır. Bazı bebekler diğerlerine göre daha fazla yorulurlar. Bundan dolayı bazı ebeveynler bebeklerinin uykulu olduğunu fark edip onları uykuya yatırırken, diğerleri bebeklerinin ihtiyacını anlamak için zorlanabilirler. Uyanma zamanı; beslenme ve bezinin değiştirilmesi süreleri ile birlikte son uyku süresine göre değerlendirilmelidir. Mesela saat 8:00 da uyuyan bir bebek 3 saat uyku uyumuş, 11:00 da uyanıyor. Besleniyor,bezi değiştiriliyor. Şimdi saat 11:30 ve onu yıkamaya karar veriyorsunuz. Saat 11:45 ve yine huysuzlanmaya başlıyor, çünkü tekrar yoruldu ve uyku istiyor. Bu şekilde düşünüp plan yapmalısınız. Bebekler ilk haftalarda çok fazla ayakta kalamaz, yorulurlar.

Kundaklama

Bebeği kundaklamak, onun ana rahminde hissetmesi için yardımcı olmaktadır. Hastanede de bu şekilde sardıklarını görmüşsünüzdür. Bebek böylece kendini güvende hisseder ve uykuda refleksler ile uyanmasına da engel olmuş olur. Bu refleksler bizim uykuda bir yerden düşüyor gibi hissettiğimiz ile benzerdir. Bebeğinizin bu uykuda sıçramaları 4-5 aylık olunca sona erecektir.

Gündüz Aydınlık / Gece Karanlık

Her ne kadar bebeğinizin iyi uyuması için ortamın sessiz ve karanlık olmasını arzu etsek de, bu durum bebeğin gece gündüz farkını algılama sürecini uzatır. Gündüz ve gece farkının algılanamaması 6 haftaya kadar devam eder. Anne karnındayken; annenin hareketliliği onun uyumasını sağlar, anne dinlenmeye ve uyumaya geçtiğinde ise bebek içeride partiye başlar!

Doğduğunda ise durumun tamamen tersine döneceğini bilmemektedir. Gündüz ve gecenin farkını anlayabilmesi için gündüzleri aydınlık hareketli sesli, gece ise karanlık ıssız ve sıkıcı bir ortam sağlayın. Ayrıca harici bir bilgi olarak; ışık gözlerimize uyanık kalmamız ve ya uyumamız konusunda işaret verir.

Gündüz uykularını sınırlayın.

Gündüz ve gece farkını algılamakta güçlük çekiyorsa ya da bütün gece uyanık olması durumuyla başa çıkamıyorsanız, gündüz uykularını 3-4 saat ile sınırlayarak bu uyum sürecini hızlandırabilirsiniz.

Beslenme sonrası rutini

Bebeğinizin gündüz- gece uyku farkını algılayabilmesini hızlandırmak için, gün içinde beslenme sonrası bir oyun rutini başlatabilirsiniz. Beslenmeden sonra 30 dk. Uyanık olmasını sağlayıp, oyun oynamak,şarkı söylemek, banyo yapmak,vs gibi bir faaliyet yapabilirsiniz. Gün ışığı onun biraz daha uyanık kalması gerektiğini fark ettirecektir. Birçok kişi yenidoğan bebek için beslenme-oyun-uyku rutini uygulamayı tavsiye etmektedir.

Beraber Uyuma

Yenidoğan bebeğinizin sizinle aynı odada olması, gece emzirmek ve altını değiştirmek açısından kolaylık sağlar. Bu aynı zamanda sizin kokunuzu ve sesinizi duyması sebebiyle de bebeğinizi rahatlatacaktır.

Yatağa açı verin

Fazla salya çıkaran ya da reflüsü olan bebeklerde yatağa hafif açı vermek, uyurken dümdüz sırtüstü yatmaması açısından önemlidir. Açı verirken başının ayaklarından daha yüksekte olması hedeflenir. Böylece uyurken midesindekiler yukarıya çıkmaz. Açı vermek için şiltenin yani yatağın tek tarafını (yukarı kısmını) bir miktar yükseltmelisiniz. Eğer bu mümkün olmazsa şiltenin altına battaniye ya da yastık koyabilirsiniz. Yatak yine de düz olmalı, sadece biraz eğim kazanmalıdır. Çok eğimli olmamasına da dikkat edin çünkü bebek aşağı kısıma doğru kayabilir. Belki bu yaptığınız desteği yine de bir uzmana gösterebilir ya da danışabilirsiniz.

Beyaz Gürültü (white noise)

Bütün frekans aralıklarına sahip sürekli seslere “beyaz gürültü – white noise” denir. Bunlar elektrikli süpürge, saç kurutma makinesi, vantilatör sesi, vs gibi seslerdir. Bu sesler bebeğe kendini anne karnında olduğu gibi hissettirerek uyumasına yardımcı olur. Anne karnındayken duyduğu kalp atışı, kan dolaşımı sesi gibi seslere benzerliğinden dolayı elektrik süpürgesi saç kurutma makinesi, vs sesleri oldukça rahatlatıcıdır. Tüm gün evde makine çalıştıramayacağınızdan dolayı size bu sesleri içeren CDler de öneririz.

Bebeğinizi Giyin

Özellikle huysuzlanan bebeklerde veya sadece ebeveyne kolaylık ve bebeğine sarılması için bebek taşımaya yarayan kangurular yani slingler tavsiye edilmektedir. Bebek kendini bunun içinde kıvrıldığı şekilde anne karnındaki gibi hissedecektir. Bazı bebekler annesi iş yaparken bu slinglerin içinde kısa sürede uyuyakalabilmektedir.

Sallanma

Daha önce de belirttiğimiz gibi , karındayken annenin hareketleri bebeğin uyumasını sağlamaktadır. Yani doğduktan sonra da uyutmak için bebeğin sallanmasını sağlamak iyi gelebilir. Eğer bebek sallanmadan uyuyorsa buna alıştırmamanızı da şiddetle öneririz. İlk 4 ay sallanmak isterse sallayın ama sonrasında sallamadan uyutma yollarına geçiş yapmanızı tavsiye ederiz.

Siz yine de ilk haftalarda size kolaylık sağlayacak olan ne varsa onu yapabilirsiniz. Bu belirtilenlerin herhangi birini yapmadan da bebeğinizi uyutuyor olabilirsiniz. Doğal olarak burada belirtilenler hepimize göre değişkenlik gösterebilir.

Uyku tüm vücudun dinlendiği ve en dingin olduğu zamandır. Beynin yenilenmesi ve tüm organların dinlenmesi için uyku mutlaka gereklidir.

1 yaşında ise uzun bir gece uykusu arkasından da gündüz 2-3 defalık kısa uykularla şekerlemeler yapar bebeğiniz.. 2 yaşından itibaren de artık düzenli uykuya geçmesi gerekli.

Bebeklerde Uyku Eğitimi ve Uyku Düzeni

Annelerin en fazla sıkıntı duydukları konulardan biri de bebeğine nasıl bir uyku eğitimi vereceğidir. Uyku eğitimi için önerilen iki yöntem vardır. Biri çocuk ağlasa da uyumayı kendi kendine öğrenmesini ön gören metot.. İkincisi doğal yöntemlerle güven ortamı sağlanarak uykunun öğretilmesini esas alan metot.. Aslında ikisi de önerilebilir yöntemler. Ancak burada ebeveynin tutumu ve uyku eğitimine yaklaşımı önemli.

Ben size bu iki metodu da anlatacağım. Ancak öncesinde dikkat etmeniz gerekli bazı hususlar var.

Bebeğinize iyi bir uyku eğitimi vermeden önce;

1. Ona en uygun koşulları sağlamalısınız.
2. Yatak çok aşırı yumuşak olmamalıdır. Kuş tüyü şilteler daha uygundur.
3. Yastık önemli değil ancak hareketlerini engellemeyecek şekilde aşırı büyük ve yumuşak olmasından kaçınmalısınız.
4. Üzerine örttüğünüz örtünün ağır olmaması önemlidir.
5. Mümkünse üşümesini engellemek adına tulum giydirilebilir.
6. Oda evin en az gürültü alan ışığı en hafif olan bölümü seçilmelidir. Ancak bazı çocuklar tam anlamıyla sessiz olmayan aydınlık ortamlar da uyuyabilir. Tercihini izleyerek şekil verin.
7. Yemekten hemen sonra sırt üstü uyutmamak gerekli. Emdiği süt soluk borusuna kaçabilir.
8. Eğer bebeğiniz yüz üstü yatmayı tercih ediyorsa hep aynı yüz yönünde yatırılmamalı.

Dikkat! Çocuk uykuyu öğrenirken müdahale edilmemeli kendi iç sistemini kurması desteklenmelidir. Kendi tarzını yaratmalıdır.

Bebeklerde uyku ve beslenme birbirleriyle çok ilişkili kavramlar olduğu için bazen anneler çocuğunu beslemek adına kendi ayarlama yapar ve beslemek adına çocuğu uyandırır. Bu doğru değildir.

Bu durumda ona saygılı ve sabırlı olmak gerekli. Bunun için zamana ihtiyaç vardır. Aceleci olamadan çocuğunuzu gözlemleyerek ona güven vermelisiniz.

Gelelim yöntemlere;

1. Ferber Yöntemi

Bu yöntemde bebek kendi kendine uykuya geçmeyi ve yalnız yatmayı öğrenmesi hedeflenir. Çıkış noktası Amerika olup en çok kullanılan yöntemdir.

Uygunluk kriterleri

    • 7 aydan büyük bebeklere uygulanmalıdır.
    • Bu yöntemi uygulayacak netlikte belki de biraz katılıkta olmanız gerekli.
    • Baba ve aile büyüklerinin de bu yönteme destek vermesi gerekli.
    • Uygulama ciddi anlamda sistemli ve programlı uygulanmalı. Kesinlikle tutarsız davranış yada sisteme uygun olmayan davranış kullanılmamalı.

Uygulama aşamaları:

1. Basamak: Önce uyku ritüellerini oluşturun. Bu ılık bir banyo, güzel bir ninni yada hafif bir masaj.. İki üç tane belirlediğiniz bu ritüelleri sadece uykudan önce yapın ki uyku vaktinin geldiğini anlasın.
2. Basamak: Bu ritüelleri oluşturduktan sonra çocuğunuzu yatağına koyun ve odadan dışarı çıkın.
3. Basamak: İlk gün, yatağına yatırdığınız ilk 3 dakika süresince yanına gitmeyeceksiniz. Sadece 3 er dakikalık aralarda gidip “pış pış” yapacak, ninni söylemeyecek, konuşmayacak ve aşırı ilgi göstermeyeceksiniz. Bebeğiniz sadece sizin orada olduğunuzu bilecek. Uyuyana kadar 3 er dakikalık aralıklarla sadece sakinleştirilecek telkinler verilecek, kesinlikle kucağa alınmayacak.
İkinci gün, aralıklı bakma süreniz 5 dakikada bir olacak.
Üçüncü gün, aralıklı bakma süreniz 8 dakikada bir olacak.
Dördüncü gün, aralıklı bakma süreniz 10 dakikada bir olacak.
Beşinci gün, aralıklı bakma süreniz 13 dakikada bir olacak.
Altıncı gün, aralıklı bakma süreniz 15 dakikada bir olacak.
Yedinci gün, aralıklı bakma süreniz 20 dakikada bir olacak.
4. Basamak: Ortalama 7-10 gün içerisinde bebeğiniz kendi kendine uykuya geçme davranışını gösterecektir.
5. Basamak: Süreç içerisinde eğer isterse yanında ayıcığı ya da bebeğiyle uyuyabilir.

Önemli Not: Bu uygulamalar esnasında dikkat edilecek nokta bebeğin ağlamalarının bir hastalık, diş çıkarma, gaz ya da herhangi bir fiziksel sıkıntıdan dolayı olmadığına kanaat getirilmesidir. Bu dönemlere denk gelen zamanlarda “ Ferber yöntemi” kullanılmamalıdır.

“Yok ben Ferber yöntemini yapamam!” diyorsanız ikinci seçenek,

2. Co-Sleep Yöntemi

Bu yöntem de çocuğa güven ortamı sağlanarak kendi kendine uyuması öğretilmesi hedeflenmektedir. Çocuk ne kadar küçük ise bu metot o kadar etkilidir. Yaş büyüdükçe ebeveynin çocuğa karşı kararlı ve tutarlı olması önemli.

    • Her yaşa uygulanabilir.
    • Sinirlerinizin gergin olmaması ve sabrınızı en üst düzeyde kullanabileceğinizi hissetmelisiniz.
    • Çocuğun hasta olmaması, herhangi bir fiziksel şikayeti olmaması.
    • Olabildiğince akşam beslenmelerinin kesilmiş olması.
    • Çocuğa karşı zorla ve ısrarla, ceza tarzı ifadelerle yönlendirilme yapılmaması.

Uygulama aşamaları:

1. Basamak: Önce uyku ritüellerini oluşturun. Bu ılık bir banyo, güzel bir ninni yada hafif bir masaj.. İki üç tane belirlediğiniz bu ritüelleri sadece uykudan önce yapın ki uyku vaktinin geldiğini anlasın.
2. Basamak: Bu ritüelleri oluşturduktan sonra çocuğunuzu yatağına koyun ve yanına oturun. Bir sandalye ya da koltuğa oturabilirsiniz. Çok fazla ten temasına girmeden ona telkin verin. Mesela “şşşş şşş şşş” tarzı tekrarlar onu rahatlatacaktır.
3. Basamak: Uyuyana kadar bekleyin. Bu esnada kesinlikle konuşmak ya da ten teması yok.
4. Basamak: Uyuduğunu hissettiğinizce sessizce kalkıp odadan uzaklaşın. İlk 4 maddeyi aynı şekilde en az 5 gece olacak şekilde devam edin.
5. Basamak: 5. Geceden sonra odasının kapısına yakın bir noktaya oturun ve telkinlerinizi buradan verin. Eğer çocuk kalkmak isterse ağlarsa yanına kısa aralıklarla giderek sakinleştirin. Ancak bu sakinleştirmeniz yine aynı telkin şeklinde olsun. Sakinleştikten sonra tekrar eski yerinize gidin ve bu ritüeli sabaha kadar devam ettirin.
6. Basamak: Ortalama 15 gün süren bu eğitim sonunda çocuğunuza iyi geceler diyerek ayrılmanız yeterli olacaktır.

Uyku ile en çok sorulan sorular

1. Uyku öğretimi için en uygun yaş ya da zaman ne zamandır?
Doğumdan itibaren ikinci ayından itibaren bu eğitime başlanabilir. Beşiğinde başlanacak süreç yavaş yavaş yatağına geçişi sağlayacak şekilde düzenlenir. Daha sonra yukarıda anlatılan yöntemlerden biri uygulanabilir.

2. Kaç yaşına kadar bizimle yatması uygundur?
Bazı anne babalar çocuğuyla yatmaktan keyif alabilir. Bu nedenle çocuğun yatakta yatmasından ziyade ebeveynlerin onunla yatma isteğinden dolayı yataktan ayrılamayabilir. Ben uzman olarak belli bir yaşa kadar çocuğun haftada en fazla bir gün anne babasıyla yatmasına sıcak bakıyorum. Ancak diğer günlerde yatağında yatması konusunda net ve tutarlı davranılmalıdır. En fazla 4-5 yaşa kadar haftada bir gece sizinle yatabilir. Ancak bu yaştan sonrası doğru olmaz.

3. En doğru yöntem hangisidir?
Aslında en doğru yöntem diye bir şey yoktur. Çünkü bu iki teknik konusunda da yapılan tüm araştırmalar çocuğa zararı olmadığını göstermektedir. Esas olan size hangi metodun uyduğu.. Çünkü burada kararlı ve tutarlı bu teknikleri uygulayacak ak olan sizsiniz. Kendinize en uygun olduğunu düşündüğünüz ve güvendiğiniz metodu seçmeniz uygun olacaktır.

4. Eğitime başladıktan sonra eğer başarılı olamazsam bu çocuğum üzerinde nasıl bir etki sağlar?
İki tür etki yaratabilir. 1. Uykuya karşı direnç geliştirebilir. 2. Size olan güvenini ( davranışlarınız konusunda ) kaybedebilir. Haliyle özellikle eğitime başlamadan önce hayatınızı kısa bir süreliğine düzenleme getirin ve tutarlı olun.

5. Çocuğum çok inatçı ve kesinlikle yalnız yatmak istemiyor. Ne yapmalıyım?
Hayatı sonuna kadar sizinle yatmayacağını biliyorsunuz herhalde.. Mutlaka onun keyifli ve bu eğitime hazır zamanını kollayın. Her şeyden önce unutmayın ki.. Siz kararlı olursanız çözüm kolay.. Çözüm sizin kararlılığınızdan geçiyor.

6. Çocuğumun yatış saati kaç olmalı?
Tracy Hogg’a göre bir çocuk için yeterli uyku saati aşağıdaki şekilde sıralamıştır.
0-1 Ay: 19-21 saat
2- 3 Ay: 16-18 saat
4- 6 Ay: 15-16 saat
6-9 Ay: 13.5 -16 saat
10-12 Ay: 13-15 saat
13-24 Ay: 13-14 saat
Bu saatleri baz alarak akşam 9 gibi yatan bir çocuğun sabah 8-9 gibi kalkması onun için yeterli uykuyu aldığını gösterir.

7. Çocuğum yatmak için bizim yatmamızı bekliyor. Ne önerirsiniz?
4 yaşına kadar uyku düzeni oturmuş çocuklar zaten saati gelince kendi kendine uykuya geçmek ister. Ancak 4 yaşından sonra bu alışkanlığı kazandırmaya çalışmanız direnç ve tepkilere neden olabilir. Uyumak istememe, uykuyu erteleme yada sizin yattığınız saatte yatmak.. Bu konuda net ve kararlı olun. Yatış saatinde en azından televizyonunuzu kapatın. Telefon sesinizi kısın ve ev içinde dingin uyku öncesi sessizliği yaratın. Kararlılıkla beraber uygun ortamı sağlamanız onun uyuması için yeterli olacaktır.

8. Çocuğum uyuduktan sonra gecenin bir vakti kalkıyor ve şuursuzca ortalıkta koşturup bağırıyor. Ne yapmam gerekli?
Bu soruna “gece terörü” denir. Genelde genetiktir. Özellikle çocuğun yoğun stres yaşadığı günün gecesinde görülür. Bu konuda uzman bir pedagogdan görüş almanızı öneririm.

9. Çocuğum uyurken çok hareketli ve üzerini hiç örtmemi istemiyor. Ne yapmamı önerirsiniz?
Özellikle hareketli ve enerjik çocuklar, alerjisi olan ve duyuları keskin çocuklar uyurken çok hareketli olabilir. Ayrıca genetik etmenlere de dayalıdır. 8-10 yaşa kadar sürebilir. Bu yaştan itibaren normal düzene geçebilir.

10. Uyku ve genetik arasında bir ilişki var mı?
Kesinlikle.. Sadece anne babanın uyuyuş şekli değil diğer aile bireylerinin ( anneanne, dede, hala, teyze, amca gibi..) uykuyla ilgili yaşadığı sorunlar çocuğunuza geçmiş olabilir.

<BODY>

<DIV id=govde class=container>

<DIV class=”iki-sutun fl-left”>Çocuk sahibi olduktan sonra uyku düzeni bozulmayan anne-baba var mı? Oysa bebeğe
uyku düzeni kazandırmak zannedildiği gibi imkansız değil. Zor, stresli ve sabır
istese de başarabilirsiniz. <BR></DIV>
</DIV>
</BODY>
</HTML>
<span id=”mce_marker” data-mce-type=”bookmark” data-mce-fragment=”1″>​</span>

<BODY>

<DIV id=govde class=container>

<DIV class=”iki-sutun fl-left”><H2 class=icerik_yazi_spot>Bebekler uykuya nasıl hazırlanır? Bebekler kaç saat
uyur? Bebeğin odasını ne zaman ayırmak gerekir? Yanıtları pudra.com’da… </H2></DIV>
</DIV>
</BODY>
</HTML>
<span id=”mce_marker” data-mce-type=”bookmark” data-mce-fragment=”1″>​</span>

Bir önceki yazımız olan Çocuklarda dikkat eksikliği başlıklı makalemizde çocuklarda dikkat eksikliği ve dikkat eksikliği hakkında bilgiler verilmektedir.

İlginizi Çekebilir

Karpuz Bebeklerde Pişik Yapar Mı?

Karpuz Bebeklerde Pişik Yapar Mı?

Pişik, bebeklerde en fazla karşı karşıya kalınan problemlerin ilk sırasında yer alır. Pişiğin olma sebebi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir